3 Mart 2018

İPF'de (akciğer sertleşmesi) ilaç dışı tedavi yaklaşımları

 

 İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF) (akciğer sertleşmesi); nedeni bilinmeyen, ilerleyici bir akciğer hastalığıdır. Akciğerlerde yaygın sertleşmeye yol açan hastalıklar arasında en ölümcül olanıdır. Günümüzde İPF’nin seyrini değiştirecek kesin bir tedavi maalesef bulunmamaktadır. Mevcut tedavi stratejilerini hastalık ilerlemesini yavaşlatan ilaçlar ve ilaç dışı tedavilerden oluşturmaktadır.

İPF’de tedavi stratejileri; ilaç tedavileri (pirfenidon, nintedanib, ..), dispne, öksürük gibi şikayetlere yönelik tedaviler, reflü tedavisi, pulmoner rehabilitasyon, aşı tedavisi (influenza, pnömokok), oksijen tedavisi, yüksek akım oksijen tedavisi, noninvaziv mekanik ventilasyon, eşlik eden hastalıkların tedavisi, akciğer nakli ve palyatif tedavilerden oluşmaktadır.

Hafif-orta şiddette hastalığı olan İPF olgularında yapılan çalışmalar pirfenidon ve nintedanib ile hastalık progresyonunun azaltıldığını gösterdi. Ancak bu tedavilerin ileri hastalığı olan İPF olgularında faydası henüz net olarak ortaya konulamadığı için kullanılmamaktadır. Bu nedenle son dönem İPF olgularında ilaç dışı tedavi yaklaşımları önem kazanmaktadır.

İlaç dışı tedavilerden en önemlisi olan pulmoner rehabilitasyonun egzersiz toleransı, fonksiyonel kapasite, solunum fonksiyonları, nefes darlığı hissi ve yaşam kalitesine olumlu etkileri pek çok çalışmada gösterilmiştir. İPF’nin standart tedavisinde yeri olması gereklidir. Ancak İPF olgularına özel içerik ve yöntemler tanımlanmamıştır. İPF’de solunum yetersizliği prognozu kötüleştirmektedir. Solunum yetersizliği gelişen İPF olgularında uzun dönem oksijen tedavisi düşünülmelidir. Standart olarak burundan veya maske ile verilen oksijenin akım hızı kısıtlıdır, nemsiz ve soğuktur. Solunum yolunurahatsız eder, mukozal kuruma ve kanamalara yol açabilir, solunum yollarını soğutarak vücudun metabolik ihtiyacını artırabilir. Son yıllarda hipoksemik solunum yetersizliği olgularında kullanıma giren yüksek akım oksijen tedavisi; oksijenin ısıtılma ve nemlendirilme işlemleri sonrası çok yüksek akımlara kadar (100 L/dk) uygulanabilen güvenli ve kullanışlı bir destek tedavisidir. İPF’de solunum yetersizliği geliştiğinde bir diğer destek tedavi yöntemi maske yoluyla basınçlı hava verilen bir yöntem olan noninvaziv mekanik ventilasyondur (NIMV). NIMV, gereksiz yoğun bakım yatışlarını engellemek, invaziv mekanik ventilasyondan kaçınmak, nefes darlığı hissini azaltmak, transplantasyon bekleyen hastalara bekleme tedavisi olarak uygulanabilir.

İPF, akciğer transplantasyonu için en sık başvuru nedeni ve 2. en sık nakil yapılma nedenidir. Ancak bekleme listesinde en çok kaybedilenler de, bu hastalardır. İPF’de eşlik eden hastalıklar da, fonksiyonel durumu, yaşam kalitesini ve surviyi etkiler. Pulmoner komorbiditeler; pulmoner hipertansiyon, amfizem, akciğer kanseri ve akciğer dışı ek hastalıklar, venöz tromboemboli, koroner arter hastalığı, kalp yetersizliği, uyku bozuklukları, gastroözefagial reflü, anksiyete, depresyon tedavi edilmelidir.

Pek çok İPF hastası yaşamın sonuna kadar hastanede yatmaktadır. Hastaların şikayetlerini azaltmaya yönelik palyatif bakım uygulamalarına erken geçilmesi yaşamın sonunu daha iyi geçirmelerini sağlayabilir. Son dönem hastalara palyatif destek verilmeli ve yaşam sonunu hekim-hasta karşılıklı tartışarak planlamalıdır.

 

TEMİZ HAVA SOLUMAK HAKTIR

TWITTER

© 2017 Türk Toraks Derneği. Tüm Hakları Saklıdır