24 Ekim 2018

Sarkoidoz Nasıl Bir Hastalıktır?

Sarkoidoz, sebebi tam olarak bilinmeyen, başta akciğerler olmak üzere göz, lenf bezleri, deri, kalp, beyin gibi organları tutabilen bir hastalıktır. Çoğu zaman iyi seyirli olmasına karşın nadir olgularda ilerleme göstererek solunum yetmezliği ve çoklu organ yetmezliğine neden olabilir. Kadınlarda erkeklere göre daha sıktır ve en çok 20-40 yaş arasında rastlanır. Kadınlarda 50-60 yaşlar tutulumun ikinci en sık rastlandığı zaman aralığıdır. Türk Toraks Derneği'nin yaptığı çalışmada ülkemizde, her yıl 100 binde 4 kişide sarkoidoz hastalığının ortaya çıktığı hesaplanmıştır. Hastalığın kesin nedeni belli değildir. Hastalığın, bağışıklık sisteminin, bakteri ve virüslere ya da bazı inorganik tozlara karşı reaksiyon göstermesiyle oluşmuş olabileceği araştırılmaktadır. Sarkoidoz bulaşıcı bir hastalık değildir. Bazı ailelerde daha sık görülmesi genetik bir geçiş olduğunu düşündürmektedir ancak bu geçişin nasıl olduğu bilinmemektedir.. Belirtiler, tutmuş olduğu organa bağlı olarak değişiklik gösterebilmektedir. Bazı hastalarda hiçbir belirti göstermez, başka bir nedenle çekilen akciğer grafisinde belirlenen anormal bulgularla tesadüfen teşhis edilir. Sarkoidoz %80-90 sıklıkla akciğerleri tutar ve bu durumda başlıca belirtiler kuru öksürük, göğüs ağrısı ve ilerleyici nefes darlığıdır. Bazı hastalarda bacakların ön yüzünde, dizlerin alt bölümünde kırmızı renkli, parlak, ciltten kabarık, dokunmakla ağrılı, şişlikler oluşur; bu hastalarda ateş yükselmesi ve eklem ağrıları da bulunabilr. Bazı hastalarda sarkoidoza özgü tipik deri bulgusu olarak burun, yanaklar ve dudaklar etrafında görülen morumsu lekeler izlenebilir. Göz tutulumunun olduğu hastalarda ilk belirtiler, görme bulanıklığı, gözlerde yaşarma ve ışığa karşı hassasiyet olabilir. Hastalığın tanısında, akciğer röntgeni ve tomografisi çok önemlidir. Sonraki aşamalarda ise sarkoidozdan şüphelenilen hastalarda teşhise gitmek için bronkoskopi, lenf bezi biyopsisi, dudak biyopsisi bazen de akciğer biyopsisi yapmak gerekebilir. Bronkoskop hastanın bronş sistemini görmeyi ve gerektiğinde biyopsi işleminin yapılmasını sağlayan elastik bir borudur. Tanı konulan her sarkoidoz hastasının tedavi edilmesi gerekmez.Erken evre sarkoidozlu hastalarda kendiliğinden iyileşme oranları yüksektir, bu nedenle tanı alan hastaların %30-%70 ‘ine tedavi verilmez. Göz, kalp, sinir sistemi tutulumuna ait bulgular varsa kortizon tedavisi şarttır. Akciğerlerde sadece lenf bezlerinde büyüme olması kortizon tedavisini gerektirmez ama hastanın solunum fonksiyonlarının bozukluğu ile öksürük, nefes darlığı gibi şikayetlerine göre tedaviye karar verilir. Kortizona cevap vermeyen veya kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda bağışıklığı baskılayan diğer ilaçlardan da yarar sağlanabilir.

TEMİZ HAVA SOLUMAK HAKTIR

TWITTER

© 2017 Türk Toraks Derneği. Tüm Hakları Saklıdır