Verem tedavisinin tarihi

toraks.org.tr /

Verem hastalığının etkeni olan tüberküloz basilini ilk kez Robert KOCH 1882 yılında bulmuştur. Hastalık etkeni bilinmesine rağmen verem mikrobunu öldüren ilk ilaç olan Streptomisin bundan 63 yıl sonra, yani 1944 yılında bulunarak tedavide kullanılmaya başlanmıştır. Ardından 1970 yılına kadar diğer tüberküloz tedavi ilaçları da bulunarak üç veya dört ilaçtan oluşan kombinasyonlarla tedavi rejimleri oluşturulmuştur. Halen, günümüzde verem hastalarının tedavisinde kullanılan ve çok etkili olan tedavi rejimi 1974 yılından itibaren kullanılmaktadır.

Verem hastalığının çok eski çağlardan bu yana var olduğu bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır. Etkeni bilinmeden önce hastalığın insanlardaki etkilerine ithafen İngilizce “consumption”  kelimesi (Türkçe karşılığı: tüketim, bitirme, harcama) kullanılmaktaydı.

18. yüzyıl ve öncesinde; hastadan kan alınması, kral dokunuşu (royal touch), deniz gezisi, at ile gezinti ve fosforik asit, eter, afyon gibi bazı kimyasallar dönemin hekimleri tarafından öneriliyordu. 19. yüzyılda etkeni bulunana kadar ki dönemde; güneş, diyet, dağ havası, hastanın hareketlerinin azaltılması gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Bu arada çeşitli şurup, tonik, pastil gibi çeşitli ilaçların da veremli hastaların tedavisinde kullanıldığı bilinmektedir.

Verem mikrobu bulunduktan sonra yani 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyılın ilk yarısında verem hastalarının tedavisinde ise; yatak istirahatı, hastanın izolasyonu, sanatoryumlarda yatma, temiz hava, güneş, bol protein ve karbonhidratlı diyetle beslenme gibi yöntemler kullanılmaktaydı. Ayrıca aynı dönemde hastalığın olduğu tarafta akciğerin havalanmasını önlemek, böylece tahribatını azaltmak amacıyla çeşitli ameliyatlar da sıklıkla yapılmaktaydı.

Artık günümüzde biliyoruz ki; verem hastalığının tedavisinde tek bir yol vardır. Düzenli ve gözetimli olarak yeterli süre kullanılan ilaçlar. Bu sayede verem hastalarının tamamına yakını iyileştirilebilmektedir.

 

Türk Toraks Derneği Tüberküloz Çalışma Grubu