AKCİĞER SERTLEŞMESİ NEDEN ÖNEMLİDİR?

toraks.org.tr /

 

Akciğer sertleşmesine yol açan 150 kadar hastalık mevcuttur. Bunların bazıları tedaviye çok iyi yanıt verirken bazılarında tedavi ile sonuç almak çok zordur. Bu hastalık grubunda tedavinin en zor olduğu hastalıkların başında IPF diye kısaltabileceğimiz "idiopatik pulmoner fibroz" hastalığı gelir. Son yıllarda bu hastalık için işe yaradığı gösterilen yeni ilaçlar kullanıma girmiştir. Bunun dışındaki akciğer sertleşmesine yol açan diğer hastalıklarda ise çoğunlukla kortizon tedavisi kullanılır. Kortizon tedavisinin işe yaramadığı, ya da yan etkileri sebebiyle kortizon kullanamadığımız durumlarda buna alternatif immunsupresif (bağışıklığı baskılayıcı) ilaçlar denenir. 

Unutulmaması gereken en önemli konu; akciğer sertleşmesinde hastalığın tamamen ortadan kaldırılması, hatta geriletilmesinin çok mümkün olmadığıdır. Akciğerlerin sertleşen kısımlarının geri dönüşünü sağlayan bir tedavi günümüzde ne yazık ki henüz mevcut değildir. Başlanan tedavinin amacı; hastalığı ilerlemesini durdurmak, hatta sadece yavaşlatmaktır. Ancak bazı hastalarda, iltihaplı olan ve daha sertleşme gerçekleşmemiş alanların tedavisi bir miktar düzelme de sağlayabilir.

İnsanın oksijensiz yaşaması mümkün değildir. Vücuda oksijeni sağlayan organımız akciğerlerimizdir. Ağız veya burundan aldığımız hava, bronşlar yoluyla akciğerlerin en uç kesimindeki alveol denen keseciklere ulaşır. Nefes yoluyla alınan havanın içindeki oksijen alveollerin duvarındaki ince damarların içine geçer. Sonra da kan yoluyla vücuda dağılır.

Akciğerin yapısı değişir, sertleşme diye tanımlayabileceğimiz fibrozis ortaya çıkarsa, alveollere kadar ulaşan oksijen, damarların içine geçmekte zorlanır. Tüm organlar oksijensizlikten etkilenir ama oksijene en fazla ihtiyaç duyan kalp ve beyin en fazla etkilenir.

Akciğerin sertleşmesi-katılaşmasına yol açan hastalıklardan en sık görüleni sarkoidoz’dur. Ancak sarkoidoz % 60-70 oranında tedavi gerekmeyen, ya da kendiliğinden gerileyen bir hastalıktır. Hastaların az bir bölümünde sarkoidoz ilerleyerek oksijen yetersizliği gelişir. Buna karşılık İPF'de hastalarının çoğunda hastalık ilerleyerek solunum yetmezliğine yol açar.