ROMATİZMAL AKCİĞER HASTALIKLARI

toraks.org.tr /

 

Bir çok romatizmal hastalık akciğerleri tutabilir. Bu gruptaki hastalıkları şöyle sıralayabiliriz:

1-Romatoid artrit (RA): %19-67,
2-Mikst konnektif doku hastalığı (Mikst KDH)  
3-Sistemik skleroz, skleroderma (SSc): %19-85 
4-Sistemik lupus eritematozis (SLE)  
5-Dermatomiyozit/polimiyozit (DM/PM): %23-38 
6-Ankilozan spondilit
7- Sjögren sendromu

Bunlardan akciğerleri en çok etkileyen, sistemik skleroz veya skleroderma adıyla bilinen hastalıktır. Romatoid artrit ve lupus hastalığı daha sonra gelir. Diğerleri daha az oranda akciğerleri etkiler.

Romatizmal hastalıkların her biri farklı sıklıkta ve farklı şekilde akciğerleri etkileyebilir. Romatolojik hastalıklar solunum sistemi ile ilgili şu dokuları tutabilir:

1-Akciğer dokusunu
2-Hava yollarını (bronşları)
3-Akciğer damarlarını
4-Akciğer zarlarını (plevra)
5-Solunum kaslarını
6-Göğüs duvarını

Her romatizmal hastalık bu bölümleri farklı oranlarda etkiler; örneğin skleroderma daha çok akciğerde sertleşme yaparak akciğer dokusunu etkilerken, romatoid artrit ve lupus'ta en sık olarak akciğer zarı etkilenir ve hastalar akciğerde su toplanması ile hekime başvururlar.

Bazen romatizmal hastalığa ait belirtiler akciğer tutulumundan bile önce başlar. Ancak çoğunlukla önce romatizmal hastalık şikayetleri başlar daha sonra buna akciğerle ilgili şikayetler eklenir. En sık rastlanan belirtiler kuru öksürük ve hareketle gelişen ilerleyici nefes darlığıdır.

Şikayeti olan hastaların göğüs hastalıkları uzmanına yönlendirilmesi çok önemlidir. Yapılacak akciğer grafisi değerlendirilmesinden sonra çoğunlukla akciğer tutulumunun kesin tanısı “Yüksek Çözünürlüklü Bigisayarlı Tomografi” (YÇBT) ile konur. Solunum fonksiyon testleri akciğerlerin ne oranda etkilendiğini görmemizi sağlar. Akciğer damarlarının tutulumu ise EKO (kalbin ultrasonla incelenmesi) ile saptanabilir.

Akciğer tutulumunun tedavisi, romatizmal hastalığının tedavisi ile aynıdır. Ancak ilaçların dozları değişebilir, yeni ilaçlar eklenebilir. Romatoloji uzmanının düzenleyeceği tedavinin akciğerdeki hastalık üzerine etkili olup olmadığının Göğüs Hastalıkları Uzmanı tarafından takibi ve yönlendirmesi gereklidir.

Aktif hastalıkta akciğer tutulumu daha sık görülür. Bu nedenle romatizmal hastalığın kontrol altında tutulması için verilen tedavileri, aksatmadan uygulamak gerekir. Belirli aralıklarla kontrollere gitmek ihmal edilmemelidir. Tedavinin akciğer hastalığı üzerine etkisini görmek genellikle 2-3 aydan önce mümkün olmadığından, hastaların ilk 1 yıl 3 ayda bir, sonrasında ise 6 ayda bir takibi gereklidir. Ancak hastanın durumuna ve tedaviye verdiği yanıta göre bu süreler değişebilir.

Hastalığın takibinde; solunum fonksiyon testleri, akciğer grafisi ve gerektiğinde “Yüksek Çözünürlüklü Bilgisayarlı Tomografi” YÇBT gibi tetkikler tekrarlanarak, ilaçlara verilen cevap araştırılır.