Bir Elin De Sesi Var… Hava Kirliliğini, İklim Krizini Önlenmek İçin Ben Ne Yapabilirim

En güncel verilere göre; hava kirliliği her yıl dünya çapında tahmini 7 milyon insanın ölümüne yol açmaktadır; ki bu sevdiğiniz her 12 kişiden birinin aslında sapasağlam iken hava kirliliği sebebiyle ölmesi anlamına gelmektedir. Dünya çapında her 10 kişiden 9'u yüksek düzeyde kirli hava solumaktadır; bu insanların çoğu da düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşamaktadır.  

DSÖ verilerine göre; 2030 ile 2050 arasında, iklim değişikliğinin yalnızca yetersiz beslenme, sıtma, ishal ve sıcak stresi nedeniyle yılda yaklaşık 250.000 ek ölüme neden olması beklenmektedir. İklim değişikliği ve hava kirliliği kavramlarının varlığı veya buna insanın neden olup olmadığı değil, bir an önce bu duruma karşı ne yapmak gerektiği tartışılmalıdır. Bu iki bileşen; temiz hava, güvenli içme suyu, besleyici gıda tedariği ve güvenli barınma gibi sağlığın temel bileşenlerini tehdit eder ve küresel sağlıkta on yıllarca süren ilerlemeyi baltalama potansiyeline sahiptir. Peki bireysel olarak nasıl katkıda bulunabiliriz?

Hava kirliliği ve iklim değişikliğine karşı mücadelede en etkili bireysel eylemlerden biri otomobil kullanımına son vermektir, hiç olmazsa azaltmaktır. Bu şekilde CO₂ salınımında (küresel ısınmada önemli bir sera gazıdır) dörtte bir oranında azalma sağlanabileceği öngörülmektedir. Yürümek, bisiklete veya toplu taşıma araçlarına binmek; otomobil kullanımına göre çok daha az çevre kirliliğine neden olmaktadır. Tabii bunun için de uygun altyapı, yol temini ve bu faaliyetlere özendirici kampanyalar gerekmektedir. Aynı zamanda süregelen tüketim çılgınlığı ve beraberinde gelen nakliyat ile de CO₂ salınımında artış olacaktır; ki bir ürünü satın alırken en son ne zaman o ürüne ne kadar ihtiyacımız olduğunu ve bu şekilde bir sonucu olabileceğini düşündük. Belki de bu ürüne düşündüğümüz kadar ihtiyacımız yoktur ne dersiniz? Minimalist bir hayat tarzı hem zamanı hem de dünyayı kurtarabilir.  

Diğer bir yandan da kömürlü termik santrallerin amacının enerji dönüşümü ile elektrik üretimi olduğunu unutmayalım ki; boşa yanan ampuller, gereksiz yere çalışan prizler, kullanılmayan elektrikli cihazlar bu tüketime katkıda bulunmaktadır. Prizlerle ilgili bir önerimiz, üzerinde anahtarı olan prizler mevcut ve kullanmadığınız vakit oradan kapatmanız mümkün. Etrafınıza bakmanız yeterli olacaktır, harekete geçmek için bir an bile beklemeyin. 

Hava kirliliği ve iklim değişikliğinin önlenmesinde esas sorumlular, sağlığı, temiz havayı ve çevreyi öncelemesi gereken devletlerdir. Bireyler ise, hem yurttaş hem de tüketici olarak yaşadıkları yerlerde yapılması gereken değişiklikler konusunda karar vericileri adım atmaya zorlayabilirler. Bu nedenle bilgi sahibi olmamız ve karar vericileri gelecekte temiz hava soluyabileceğimiz enerji politikalarını gerçekleştirmeye zorlamamız gereklidir. Hava kirliliği ve iklim değişikliği sorunları, elbette az sayıda kişinin yapacağı küçük değişikliklerle tam anlamıyla çözülmeyecektir; fakat hiçbir zaman “benim yaptığımın ne yararı olur?” demeyin ve bir taşın su yüzeyinde yarattığı dalgaları hatırlayın. Unutmayın ki duyarlılık bulaşıcıdır.  

Aksini iddia eden bir kimse ile karşılaştığınız vakit, hatırlayın…

“Bir elin de sesi vardır.”

Doğa ile kalın…

Türk Toraks Derneği Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu Adına,

Dr. Selin Çakmakcı