28 Aralık 2015

Akciğer kanserinin sigara dışında sebepleri var mı?

Sigaranın, herhangi bir şüpheye yer bırakmayacak kadar güçlü kanıtlarla akciğer kanserine yol açtığı gösterilmiştir. Türk Toraks Derneği'nin yaptığı "Akciğer kanseri haritası çalışması ile ülkemizde 1 yıl boyunca pekçok ildeki akciğer kanseri hastalarının kayıtları biriktirilmiş ve sonrasında değerlendrilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda ülkemizdeki hastaların da dünyadaki hastalar gibi %90-95'inin sigara kullanmış olduğu görülmüştür.

Ancak sigara dışında akciğer kanseri oluşma riskini artıran başka faktörler de mevcuttur. Çalıştığı meslek ortamında bir takım kimyasal maddelere maruz kalan kişilerde risk artabilir. Bu maddeler arasında asbest, kömür kurumu, uranyum, hardal gazı, vinil klörür, arsenik, krom, nikel, BCME, berilyum, kadmiyum, polisiklik aromatik hidrokarbonlar sayılabilir. Bu maddelere maruz kalan kişi aynı zamanda sigara da içiyorsa risk katlanarak artar. Dünya Sağlık Teşkilatı'nın artık hava kirliliğini de birinci derece kanser yapıcılar arasında saydığını unutmamak gerekir. Şehirlerde yaşayanlarda akciğer kanseri riski kırsal kesimde yaşayanlara göre 2,5 kat fazladır.

Radyasyona maruz kalmak riski artırır. Ülkemizin çok yakınında meydana gelen Çernobil kazasının etkileri yüz yıla varan sürelere yayılacaktır. Ama insan sadece radyasyona nükleer kazalarla maruz kalmaz. Tıpta tanı konulmak için uygulanan tomografi, sintigrafi, PET gibi tetkikler hastayı yoğun radyasyona maruz bırakır. Tüm kanserlerin %1-2'sinin radyolojik tetkiklere bağlı olabileceğine dair bulgular mevcuttur. Yılda 2 den fazla tomografi çok gerekli değilse çektirmekten kaçınmak gerekir. Akciğer grafisi gibi direkt grailer ise bir tomografinin yüzde biri kadar az radyasyon içerir.

Bazı akciğer hastalıkları akciğer kanserine zemin hazırlayabillir. Özellikle akciğerde katılaşmaya yol açarak iyileşen verem gibi hastalıklarda yıllar sonra akciğer kanseri gelişme riski 3 kat fazla bulunmuştur. Hele akciğerde yaygın sertleşme yapan skleroderma gibi hastalıklarda risk 20 katına ulaşır. Ancak hastalarımızın çok korktuğu gibi zatürre veya bronşit kansere çevirmez.

Bazı ailelerde kanser daha sık görülür. Birinci derece yakınlarında kanser olanlarda akciğer kanseri gelişme riski 2,5 kat fazla bulunmuştur. 

Beslenme de akciğer kanseri gelişiminde etkili bir faktördür. Taze meyve ve sebzeden zengin bir diyetle beslenen sigara içenlerde bu tür bir beslenme alışkanlığı olmayanlara göre risk daha azdır. 

Sonuç olarak bazı iş kollarında çalışan, taze meyve sebze ile beslenmeyen, ailesinde kanser yükü fazla olan sigara içen kişilerin riskinin çok daha fazla olduğu düşünülebilir. Bu kişilerin en kısa sürede sigarayı bırakmaları ve solunumsal yakınmalarında mutlaka Göğüs Hastalıkları Uzmanı'na başvurmaları gerekir.

Türk Toraks Derneği

TEMİZ HAVA SOLUMAK HAKTIR

TWITTER

© 2017 Türk Toraks Derneği. Tüm Hakları Saklıdır