17 Ocak 2017

Torna ve freze çalışanlarında metal işleme sıvılarına maruziyet

Metallerin işlenmesi sırasında; ürünün ömrünü uzatmak,  işlenen parçada yüzey düzgünlüğü sağlamak gibi farklı nedenlerle metal işleme sıvıları kullanılır.

Metal işlemede kullanılan sıvılar, karmaşık yapıdadırlar ve toksik madde içerebilirler. İçeriklerinde boya ve koku verici maddeler bulunabilir. Özellikle uzun süreli kullanımlarda bu karışımların içerisinde bakteriler ve küf üreyebilir.

Metal işleme sıvılarına daha çok CNC (Bilgisayarlı Nümerik Kontrol) tezgahında (torna ve freze) çalışanlar ve CNC operatörleri maruz kalırlar.

Metal İşleme Sıvılarına Maruziyet Sonucu Oluşan Hastalıklar

Metal işleme sıvılarının buhar ve aerosollerinin solunması sonucu üst ve alt hava yollarında tahriş oluşabilir. Boğaz ağrısı, gözlerde kaşınma, sulanma, batma ve kızarıklık, burun akıntısı, öksürük, hırıltılı solunum, balgam ve nefes darlığı bulgulardır. Bu alerji ya da nezle benzeri yakınmaların kaynağı metal işleme sıvısının içeriğindeki kimyasal maddeler olabileceği gibi, sıvının kullanım süresinin geçmesine bağlı kirlilik sonucu mikropların üremesi de olabilir.

Metal işleme sıvılarına maruziyet mesleksel astıma neden olabileceği gibi, var olan astımı da alevlendirebilir. Her iki durumda da çalışanlarda, özellikle çalışma saatlerinde belirginleşen geçmeyen öksürük, nefes darlığı, hırıltı, yeterince hava alamıyor hissi gibi yakınmalar başlar. İstirahat ve tatil dönemlerinde yakınmaları genellikle geriler ya da olmaz. Astımın nedeni genellikle metal işleme sıvılarındaki kimyasallardır.

Metal işleme sıvısına bağlı Aşırı Duyarlılık Pnömonitisi; akciğer parankimini (ana yapısını) etkileyen bir hastalık tablosudur. Bu hastalığa sentetik, yarı sentetik ve su bazlı metal işleme sıvılarının yol açtığı bilinmektedir. Hastalığın oluşmasında, sıvıların kirlenmesine yol açanmikroplar (pseudomonas, mycobacterium gibi) veya sıvıdaki kimyasalların solunması rol oynar. Bu hastalığın iki formu vardır. Hızla gelişen formda öksürük, nefes darlığı, ateş, halsizlik, kas ağrıları ve akciğer parankim hasarı ortaya çıkar. Kronik form ise daha müzmin olup yinelenen maruziyetle ilişkilidir. Kronik formda akciğer hasarı kalıcılaşır ve iz bırakır. Amerika’da 1.2 milyon işçi metal işleme sıvılarına maruz kalırken, 2001 yılındaki bir çalışmada 100 işçinin pnömonitis tablosuyla izlendiği raporlandı. Otomotiv sanayinin gelişmiş olduğu Fransa’da Lille kentinde 3 yıl içinde hasta da raporlandı.

Meslek hastalıklarının tümünde olduğu gibi metal işleme sıvılarına bağlı hastalıkların tedavisinin de temelini maruziyetin sonlandırılması oluşturur. Çalışma ortamında etkenin/etmenin ortadan kaldırılması hastalık seyrinde ve hastalıktan korunmada önemlidir.

Türk Toraks Derneği Çevresel ve Mesleki Akciğer Hastalıkları ÇG 

TEMİZ HAVA SOLUMAK HAKTIR

TWITTER

© 2017 Türk Toraks Derneği. Tüm Hakları Saklıdır