Bronkoskopi nedir, neden yapılmalıdır?

toraks.org.tr /

Bronkoskopi işlemi başlıca iki amaçla yapılır. Birincisi tanısal bronkoskopi, ikincisi tedavi amaçlı (terapötik) bronkoskopidir. Bazen tanı amaçlı yapılan bronkoskopi sırasında küçük tedavi işlemleri yapılabileceği gibi bazen de tedavi amacıyla yapılan bronkoskopi sırasında tanısal örneklemeler alınması da söz konusu olabilir.

Tanısal Bronkoskopi Yapılan Durumlar:

Bronkoskopi acil, hayat kurtarıcı olarak veya acil olmayan, seçimli (elektif) şartlarda yapılabilir. Yaşamsal tehlike söz konusu değilse en az 4-6 saat tam açlık şarttır. Acil bir durum yoksa hekim birçok nedenden dolayı işlemi en uygun bir zamanda yapmak isteyebilir. Bronkoskopi, yapılacak girişimlere, hastalığın ve hastanın durumuna göre lokal anestezi ve/veya bilinçli sedasyon veya genel anestezi altında uygulanabilir. İşlem sırasında ağrı hissedilmez. Hastanın yaşadığı başlıca zorluk ilaçlarla kolaylıkla bastırılabilen öksürük ve nefes darlığı hissi olup çoğu hasta bu zorlukları hatırlamaz. Bronkoskopi işlemi kişi oturur veya yatar durumda iken burun veya ağız yolundan gönderilen, bronkoskop denen bir takım tıbbi cihazlarla yapılır. Başlıca bükülebilir (flexible) ve sert boru (rigid) şeklinde olmak üzere iki bronkoskop türü vardır.

Bükülebilir bronkoskop, uzun, esnek, yaklaşık bir kurşun kalem kalınlığında ucunda parlak bir ışık bulunan bir tür hortumdur. Bu hortum bükülebilir olmasından dolayı burundan veya ağızdan kolaylıkla geçer; ses tellerinin arasından geçerek gırtlağa, buradan soluk borusuna ve sonra da daha küçük hava yollarına ilerletilir. Bronkoskopin sıkıntı ve ağrı yapmamasını sağlamak için işlemden önce “ön tedavi” uygulanır. Bunun için kol veya el üstünden bir damar yolu açılır ve buradan ilaç verilir. Lokal anestezik bir ilaç, burun ve boğazınızı uyuşturmak üzere bu bölgelere sprey halinde veya ince bir tüp içinde verilir. Böylece ses telleri ve gırtlak bölgesi uyuşur. Bu lokal uyuşturma bronkoskopinin rahatlıkla uygulanmasını sağlar ve bu duygu işlemden kısa süre sonra kaybolur. Bronkoskopi işlemi sırasında uyuşturucu ilaç aynı zamanda öksürmenizi önler. İşlem sırasında kalp hızı, ritmi, vücudun oksijen durumu sürekli gözlemlenir. İşlem sırasında hastanın ihtiyacına göre burun veya ağız yoluyla sürekli oksijen verilir.

Solunum yollarının çeşitli bölgeleri açık ve aydınlık bir şekilde görülür. Böylece solunum yollarında veya akciğerde bir hastalığın veya yabancı bir cismin bulunup bulunmadığı saptanır. Görüntü gerektiğinde bir televizyon ekranına yansıtılabilir, video olarak kaydedilebilir veya fotoğrafı alınabilir. Tanısal bronkoskopi daha çok bükülebilir bronkoskoplar aracılığı ile lokal anestezi altında yapılır ve işlem süresi 15 dakika kadardır. Ancak hazırlık, anestezi ve işlem sonrası gözlem dahil ortalama 2 saat hastanede bulunmayı gerektirir. Genellikle hastaların yanlarında bir refakatçi bulundurmaları istenir.

Türk Toraks Derneği Tanı Yöntemleri ÇG