Akciğer Nakli: Kime yapılır? Kime yapılamaz?

toraks.org.tr /

 Akciğer nakli, kanıtlanmış tedavisi olmayan veya maksimum tıbbi tedavinin yetersiz kaldığı ilerleyici akciğer hastalıkları olan hastalara yapılır. En sık akciğer nakli yapılan hastalıklar arasında KOAH, akciğer fibrozisi, kistik fibrozis, bronşektazi, pulmonar arteriyel hipertansiyon, sarkoidoz sayılabilir. Akciğer nakli kararı koşullara göre değişkenlik gösterir. Akciğer nakli yapılmasının yararı, nakil yapmamanın getireceği riskten fazla ise nakil düşünülmelidir. Kronik son dönem akciğer hastalığında aşağıdaki durumlarda akciğer nakli tartışılmalıdır:

1 -Eğer nakil yapılmazsa 2 yıl içinde akciğer hastalığından ölüm riskinin yüksek (>%50) olması

2- Akciğer naklinden sonra en az 90 gün yaşama olasılığının yüksek (>%80) olması

3- Genel tıbbi durum açısından nakil sonrası 5 yıl yaşama olasılığının yüksek (>%80) olması

Akciğer nakli için bu genel endikasyonlar (yapılması uygun durumlar)’ın yanı sıra hastalıklara özel endikasyonlar da vardır. Hastalıklara göre hastayı nakil merkezine gönderme ve listeye koyma kararı için belirlenmiş ölçütler söz konusudur. İdiyopatik pulmoner fibrozis gibi kötü prognozlu hastalıklarda hastanın erken dönemde nakil merkezine yönlendirilip, orada da izlenmesi ve uygun zamanda listeye konması önerilir; ancak sarkoidoz gibi genelde iyi seyreden, prognozu hastaya göre değişen hastalıklarda net öneriler getirilmesi zordur.

Akciğer nakli düşünülen her hasta akciğer nakli için uygun olmayabilir. Akciğer nakli karmaşık, zor bir tedavidir; ameliyat döneminde morbidite ve mortalite (ölüm) riski yüksektir. Hastanın eşlik eden diğer hastalıkları bulunabilir. Bu nedenle hastalar eşlik eden ek sorunlar ve nakil yapılmasına engel durumlar açısından değerlendirilmelidir.

Akciğer nakli için mutlak ve göreceli engelleyici durumlar vardır. Bu durumlar:

1-      Yakın zamanda malignite öyküsü (5 yıl hastalıksız dönem; melanoma dışı lokalize cilt kanserlerinde 2 yıl hastalıksız dönem)

2-      Majör organ sistemlerine ait tedavisi mümkün olmayan hastalık veya fonksiyon bozukluğu (kombine organ nakilleri)

3-      Tedavi edilmemiş kalp damar hastalığı

4-      Ani tıbbi durum bozukluğu (sepsis, kalp krizi, karaciğer yetmezliği)

5-      Düzeltilemeyen kanama eğilimi

6-      Nakil öncesi etkin kontrol sağlanamayan dirençli etkenlerle kronik infeksiyon -)

7-      Aktif tüberküloz

8-      Nakil sonrası sorun oluşturabilecek ciddi göğüs duvarı veya omurga deformitesi

9-      Ciddi obezite (BKİ >35)

10-   Nakil sonrası tedavi uyumsuzluğunu akla getirecek, tedaviye uyumsuzluk veya geçmişte uzun süreli tedaviye uyumsuzluk dönemleri

11-   Karmaşık tedaviler ve nakil ekibi ile uyumu engelleyecek psikiyatrik, psikolojik sorunlar

12-   Sosyal desteklerin olmaması veya yetersiz olması

13-   Yetersiz rehabilitasyon potansiyeline yol açacak çok ciddi fonksiyonel kısıtlanma

14-   Madde bağımlılığı veya kötüye kullanımı (alkol, tütün, marijuana vb).

Türk Toraks Derneği