31 Mayıs 2017 Tütünsüz Dünya Günü Basın Açıklaması

toraks.org.tr /

Dünyada her yıl tütün ve tütün ürünlerine bağlı 7 milyon ölüm olmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tütün kontrolü alanında acil ve kararlılıkla uygulanacak önlemler alınmadığı takdirde 2030 yılına dek bu rakamın 8 milyonu bulacağını belirtmektedir. Tütün ve tütün ürünleri dünyanın sağlıklı sürdürülebilir yaşamı önünde bir engeldir. Sürdürebilir bir yaşam için sağlıklı bireylerin yetişmesi gerekir. Türkiye Küresel Gençlik Tütün Araştırması (KGTA) 2012 sonuçları sigara içen gençlerde sıklığın arttığını göstermektedir (kız : % 8,3, erkek: %12,1). Herhangi bir tütün ürünü kullanıyor olma sıklığı ise 13-15 yaş kızlarda %12,8 ve erkeklerde ise %20,3’tür. Ayrıca 2003 – 2012 yılları arasında genç kızlarda herhangi bir tütün ürünü kullanma oranının %37 ve bir yıl içerisinde herhangi bir tütün ürünü kullanmayı düşünenlerin oranının ise %111 oranında arttığı saptanmıştır. Sürdürülebilir bir yaşam için açlığın, yoksulluğun, eşitsizliklerin son bulması gerekir. Araştırmalar sigara bağımlılığının ve sigaraya bağlı ölümlerin, gelir, sosyoekonomik ve eğitim düzeyinin düşük olduğu koşullarda ve işsizlik oranlarının yüksek olduğu yerlerde daha fazla olduğunu göstermektedir. Sürdürülebilir bir yaşam için temiz bir sağlıklı çevre ve iklim koşullarınında düzelme olması gerekir. Dünyanın birçok düşük ve orta gelirli bölgesinde, ormanlık alanlar tütün yetiştirmek için yok edilir. Sigara izmaritleri, orman yangınlarının önemli bir nedenidir . Ormansızlaşma, iklim değişikliğinin sebeplerinden biridir. Tütün yetiştiriciliği, pestisitlerin ve kimyasal gübrelerin yoğun şekilde kullanıldığı karmaşık bir süreçtir. Sigara dumanı iç ve dış ortam hava kirliliğine katkıda bulunur. Her yıl trilyonlarca izmarit, paket ve plastik ambalaj doğayı kirletmektedir. Sürdürülebilir bir yaşam için sorumlu üretim ve tüketim koşulları gerekir. Türkiye’de 2002 – 2014 yılları arasında yerli tütün üretimi azalmış, 2010 – 2015 arası dönemde tütün ithalatı artmıştır. 2011 – 2016 döneminde piyasaya tüketim amacıyla sunulan tütün ürünü sayılarında %99 düzeyinde artış mevcuttur. Türkiye’de 2011 – 2016 yılları arasında ulusötesi şirketlerin ürettiği sigara adedi, iç satışı ve ihracatı ve cirosu artmıştır. Türkiye’de hayata geçirilen tütün kontrol politikaları tütün ürününü tüketen bireyi hedeflemekte, tütün ürünlerinin satışını ve üretimini yapan kesimleri kapsam dışında bırakmaktadır. Oysa konuyla ilgili yapılan bilimsel araştırmalar, tütün ürününün pazarlama ve üretim süreçlerini kısıtlayan önlemlerin gerektiğini göstermektedir. Bu çerçevede daha önce Sağlık Bakanı düzeyinde verilmiş sözler doğrultusunda düz (yalın) paket uygulamasının hayata geçirilmesi gerekmektedir. DSÖ, tütün endüstrisinin siyasi süreçlere müdahalesi ile mücadele etmek için sivil toplum kuruluşlarının desteklenmesinin daha güçlü bir ulusal tütün kontrolü eylemine yol açacağını belirtmektedir. Geleceğimiz olan gençlerin sigara, nargile, e-sigara, dumansız tütün ürünlerinin kullanmasına engel olabilecek reklam yasakları, vergilendirme düzenlemeleri, kapalı alan yasaklarının kararlılıkla uygulanması da önemle üzerinde durulması gereken konuların başında gelmektedir. Unutulmamalıdır ki tütün salgınının yayılmasının önlenmesi sağlık haklarına saygı göstermek ve korumak anlamına gelir, aksi insan hakları ihlalidir.

TTD Tütün Kontrolü Çalışma Grubu