NEZLE (RİNİT) HAKKINDA BİLMEK İSTEDİĞİNİZ HERŞEY BURADA!

toraks.org.tr /

 Nezle ya da rinit olarak kısaca tanımlanan bu hastalık, aslında burnun savunma mekanizmasının biraz abartılmış ve uzun süre devam eden halidir. Burun normal olarak içyüzeyi sürekli ıslak kalacak şekilde, az miktarda mukus denen bir ifrazat salgılar. Böylelikle dış ortamdan solunan hava ile vücuda girmeye çalışan toz, bitki polenleri, bakteri ve virüsler bir tür tuzak olan bu sıvıya yapışarak, dışarı atılırlar.

Normalde mukusun akım yönü burundan genize doğru olup kişiler bunu farketmeden yutmaktadır. Mukus ancak çok arttığında hem burundan hem de genizden akıntısı belirgin olarak hissedilir. Aynı burun akıntısı gibi hapşırık da bir savunma refleksidir. Vücudun istemediği bir maddeyi burundan en kısa zamanda uzaklaştırmanın harika bir yoludur. Ama her gün defalarca hem de en olmayacak yerlerde (tiyatroda, ders dinlerken, önemli bir iş görüşmesinde, ve hatta uyurken bile) tekrarlanırsa, insanı çok da rahatsız edebilir. Kaşıntı ve burun tıkanıklığı da eklenince özellikle sürekli olarak nezlesi olanların neler çektiği, belki biraz olsun anlaşılabilir.

Klasik olarak altı haftadan kısa süren nezlelere "Akut rinit", bu süreden daha uzun süren nezlelere ise "Kronik rinit" denir. Akut nezle genellikle infeksiyon veya kimyasal maddelerle ani temas sonucu oluşur. Bazı hanımların her temizlik sonrası hastalanmaları, bir miktar kullandıkları yoğun temizlik maddeleri (çamaşır suyu, kezzap, tuzruhu vs) ile ilgilidir.

Kronik yani sürekli nezle ise genellikle allerji veya başka uzun süreli faktörlere bağlı ortaya çıkar. Allerjik nezle; ağaç, çimen, çalı polenlerine, küf mantarlarına, çeşitli hayvanlara ve ev tozu akarlarına karşı oluşmaktadır. Polenlere karşı olan mevsimsel nezle (saman nezlesi) ortalama 3-4 ay sürer. Genellikle polen allerjikler yılın belirli mevsimlerinde nezle olurken, diğer etkenlere karşı allerjik olanlar (özellikle ev tozu akarları, küf mantarları ve ev hayvanları) yıl boyu nezlelidir. Ancak bu durum değişmez olmayıp, bazen mantarlara ve ev tozu akarlarına karşı allerjisi olan kişiler de mevsimsel nezle tablosu ile karşımıza gelebilirler. Polen alerjik olanlar zamanla kendiliğinden veya tedaviyle düzelme eğilimindedir. Ama bazen de ilerler ve allerji dışı bir şekilde yıl boyu nezle haline geçerler.

Güneşe veya parlak ışığa çıkınca hapşırmak ise bir başka derttir (ışıksal hapşırma). Kesinlikle genetik bir geçiş sonucu ortaya çıkar. Bu tür hapşırmaların nedeni, gözün ışığa karşı korunmasına yönelik olan koruyucu reflekslerdir. Çünkü hapşırınca gözler kapanır ve sulanır. Bu durum bazen şöförlük ve pilotluk meslekleri için bir problem de olabilir.

İnsanın vücudunda saat gibi çalışan bazı sistemler vardır. Her insanın dakikadaki solunum sayısı, kalp atış sayısı bellidir. Gece olunca uyumak isteriz. Vücuttaki bazı hormonlar sabahları düşük düzeyde bulunur. Ülseri olanlar bilir, ilkbaharda bu hastalık azar. Astım atakları genellikle sabaha karşı uykudan uyandırır. Burnun da kendine göre bir düzeni bulunmaktadır. Belirli saatlerde tıkanmaya daha müsait, bazen sağ bazen sol taraf daha çabuk tıkanır. Egzersiz yapmak veya sağa, sola yatmak tıkanıklığı etkiler. Sabahları çok hapşırıp, kaşınmasına rağmen öğleden sonra düzelebilmekte, akşam gene azmaktadır. Hanımların üçte birinde adet öncesi dönemde burunda tıkanıklık veya bir miktar nezle ortaya çıkabilir.

Kafa içinde elmacık kemikleri, alın ve gözlerin arkasında dört grup küçük, sinüs denilen boşluk bulunmaktadır. Sinüzit işte bu boşlukların allerjik veya mikrobik iltihabıdır. Sinüslerin hepsi burun boşluğuna açılır. Uzun süren ve allerjik kökenli olan nezlelere genellikle sinüzit de eşlik eder.