Tütün Kontrolü Çalışma Grubu

Nikotin Ürünleri ile İlgili Genişletilmiş Basın Açıklaması

Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne 27.9.2017 tarihinde 31853594-101-1470-1030 sayı ile sunulan “Bazı Vergi Kanunları ile Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”  toplum sağlığını tehdit eden önemli değişikliler içermektedir. Yıllardır halk sağlığı adına tütün mücadelesinde etkin olarak çalışan Türk Toraks Derneği bu gelişmeleri  endişe verici bulmaktadır. Konu ile ilişkili basın açıklamamız ektedir.

Türk Toraks Derneği  Basın Açıklaması

Dünyada her yıl tütün ve tütün ürünlerine bağlı 7 milyon ölüm olmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tütün kontrolü alanında kararlılıkla uygulanacak önlemler alınmadığı takdirde 2030 yılına dek bu rakamın 8 milyonu bulacağını belirtmektedir. Türkiye'de her yıl 100.000 insanımız nikotin bağımlılığı neticesinde gelişen tütün ve tütün ürünleri kullanımına  bağlı hastalıklardan ölmektedir. 

Türkiye ‘de tütün kontrolü mücadelesi 90’lı yıllarda başlamıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti  2003 yılında DSÖ Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'ni (TKÇS) imzalayarak, tütün kontrolü ve tedavi edilmesi gereken bir hastalık olan nikotin bağımlılığını da önlemek için düzenlemeler yapacağını taahhüt etmiştir. Ülkemiz ilk yıllarda tütün kontrolü alanında başarılı sonuçlar elde etmiş, bu konuda  ödüllendirilmiş ancak hedeflenen sonuçlara ulaşamamıştır. 2012 yılında  % 27.1   olan  tütün  bağımlısı  oranı   2014'de  %32.5  oranına çıkmıştır.  2003 – 2012 yılları arasında genç kızlarda herhangi bir tütün ürünü kullanma oranının %37  olduğu ve bir yıl içerisinde herhangi bir tütün ürünü kullanmayı düşünenlerin oranının ise %111 oranında arttığı saptanmıştır. 2002 -2014 yılları arasında yerli tütün üretimi % 54  azalmış; 2010 -2015 yılları arasında tütün ithalatı  %37 oranında, 2010-2016 döneminde piyasaya sunulan tütün ürünü çeşitliliği ise % 99 oranında artmıştır. 

Tüm bunlar hiç kuşkusuz ki tütün kontrolü eylemlerinin tütün endüstrisi ve bu endüstrinin üretim ve pazarlama stratejilerini kapsam dışında bırakması nedeniyle gerçekleşmiştir. Bu sürecin bir yansıması olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) 27.9.2017 tarihinde 31853594-101-1470-1030 sayı ile sunulan “Bazı Vergi Kanunları ile Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”  toplum sağlığını tehdit eden önemli değişikliler içermektedir. Yıllardır halk sağlığı adına tütün mücadelesinde etkin olarak çalışan Türk Toraks Derneği (TTD) olarak gelişmeleri  endişe verici bulmaktayız. 

Yeni kanun tasarısının 68-71. maddeleri ile ''sigara ve diğer tütün mamülleri kategorisine girmeyen yeni tütün mamülleri”nin üretimine, ithalatına, satışına izin verilmesinin önünün açılacağı görülmektedir. Kanun tasarısı bu yeni ürünlerin vergilendirilmesinin farklı olabileceğine de işaret etmektedir. Tütün Endüstrisi tarafından  sigaraya göre daha az zararlı oldukları iddia edilse  de bu ürünlerin  sağlığa zararlı olmadığına dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. Tütün ürünlerinin kullanımından pasif olarak etkilenenlerin bile tütüne bağlı hastalıklara yakalandığı ve yaşamlarını kaybettikleri bilinmekteyken  aktif kullanılacak olan bu tütün ürünlerinin zararsız olacağı nasıl iddia edilebilir? Ayrıca bilmekteyiz ki  nikotinin bağımlılık yapıcı etkisi ve cihazların kullanım şekli sigara  içme davranışını taklit ederek diğer tütün ürünlerine geçişi ve çoklu tütün ürünü kullanımını da kolaylaştırmaktadır. Tütün ve nikotinin güvenli dozu yoktur, nikotin hangi dozda olursa olsun bağımlılığa neden olur. Nikotinin ısıtılarak veya yanarak alınıyor olması da bağımlılık yapıcı etkisini ortadan kaldırmaz.

Tütün endüstrisinin tarihi nikotinin bağımlılık yapmadığı, filtreli ve light sigaraların zararlı olmadığı aldatmacalarıyla doludur. Zararı azaltılmış olduğu iddia edilerek pazarlanacak yeni ürünler endüstrinin hayatta kalmak için keşfettiği yeni taktiklerdendir. 

DSÖ-TKÇS’yi imzalamış ve bunun  kararlılıkla uygulamış olan ülkemizde, kamu otoritesini, tütün ve ürünleri kontrolü alanında kazanımlarımızın kaybedilmemesi adına tütün endüstrisinin yeni geliştirdiği taktiklerle mücadeleye davet ediyoruz.Halkımızın sağlığı için bu ürünlere vergi kolaylığı sağlanmamalı ve  arzının önüne geçilmelidir.

Saygıyla,

Türk Toraks Derneği  Tütün Kontrolü Çalışma Grubu