Tütün Kontrolü Çalışma Grubu

TTD 9 Şubat Sigara Bırakma Günü Basın Açıklaması

Türk Toraks Derneği (TTD) 9 Şubat Sigara Bırakma Günü Basın Açıklaması

Uluslararası bir anlaşma olan ve ülkemiz tarafından da imzalanan Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nde  (TKÇS) yer alan Madde 13 tütün ürünlerinin reklam, sponsorluk ve promosyonuna yönelik düzenlemeleri içerir. Sigara paketi bir çeşit taşınabilir reklam panosudur. Dünyada her yıl tütün ve tütün ürünlerine bağlı 7 milyon ölüm olduğu biliniyor. Dünyanın en kanlı savaşı olarak bilinen 2. Dünya Savaşı’nda ölen kişi sayısı, 7-8 yılda tütün ürünlerinden ölen kişi sayısı kadardı, yani 40-50 milyon kişi. İşte sigaranın parlak ve akıl çeldirici paketi kaldırıldığında altından bu acı gerçek çıkar.

Düz Paket Nedir?

Düz paket uygulaması, yasalar uyarınca sigara paketleri üzerinde, sağlık uyarılarına ek olarak  markanın adı ve ürün bilgisinin standart yazı tip ve boyutuyla yazılması ve markaya ait logo, renk, resim ve promosyon bilgilerinin kullanılmasının yasaklanması olarak tanımlanır.

Düz Paket Uygulaması Ne İşe Yarar?

Tütün ürünlerinin çekiciliğinin ve sigara paketinin üzerindeki logo, renk , resimlerin bağımlı üzerindeki etkilerinin azaltılması hedeflenmektedir. Ayrıca, tütün ürünü paketlerinin, ürünü daha az zararlıymış gibi gösteren ( light, düşük katranlı vb ibareler) reklamların etkisi azalacaktır. Sağlık uyarıları daha çok dikkat çekecek ve etkisi artacaktır.

Avustralya, Fransa, İrlanda, Birleşik Krallık, Yeni Zelanda, Singapur, Norveç ve İsveç gibi birçok ülkenin düz paketle ilgili  yasal düzenlemeler açısından önemli yol katettiği biliniyor. Çeşitli bilimsel yayınlara göre düz paket uygulamasıyla tütün kullanım sıklığında  azalma izlenmiş, gençlerin bu uygulamadan yararlandığı, sigara içimine  karşı olumlu algılamanın azaldığı ,  hastaların normal pakete nazaran düz  paket  bakma süresinin arttığı, düz  paketin 'kirli, tuhaf, çirkin' olarak algılandığı görülmüştür.

Sağlıklı-Sürdürülebilir bir Yaşam ve Doğa

Tütün ve tütün ürünleri dünyanın sağlıklı - sürdürülebilir yaşamı önünde engeldir. Sürdürebilir bir yaşam için sağlıklı bireylerin yetişmesi, açlığın, yoksulluğun, eşitsizliklerin son bulması gerekir.  Araştırmalar sigara bağımlılığının ve sigaraya bağlı ölümlerin, gelir, sosyoekonomik ve eğitim düzeyinin düşük olduğu koşullarda ve işsizlik oranlarının yüksek olduğu yerlerde daha fazla olduğunu göstermektedir.

Sürdürülebilir bir yaşam için  temiz sağlıklı bir çevre ve iklim koşulları gereklidir. Dünyanın birçok düşük ve orta gelirli bölgesinde, ormanlık alanlar tütün yetiştirmek için yok edilir. Sigara izmaritleri, orman yangınlarının önemli nedenlerindendir. Ormansızlaşma, iklim değişikliğinin sebeplerinden biridir. Tütün yetiştiriciliği, pestisitlerin ve kimyasal gübrelerin yoğun şekilde kullanıldığı karmaşık bir süreçtir. Sigara dumanı iç ve dış ortam hava kirliliğine katkıda bulunur. Her yıl trilyonlarca izmarit, paket ve plastik ambalaj doğayı kirletmektedir.

Tütün Salgınına karşı Neler Yapılmalı?

Sağlıklı yaşamak en temel insan haklarındandır. Tütünün zarar verici sağlık etkilerine karşı halkı korumak devletin öncelikli görevidir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 58. Maddesi, devleti gençleri bağımlılıklardan korumakla yükümlü kılar. Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi 5.2 inci maddesi ise devletin sadece tütün değil nikotin bağımlılığı ile de mücadele etmesini talep eder.

TBMM’ye 27.9.2017 tarihinde sunulan torba yasa tasarısından tütün piyasası ve ürünlerine ilişkin, toplum sağlığını tehdit eden sigara ve diğer tütün mamülleri kategorisine girmeyen yeni tütün mamüllerinin  ( ısıtılarak kullanılan nikotin ürünlerinin) üretimine, ithalatına, satışına asgari miktar belirtilerek izin veren 68-71. maddelerin çıkarılması olumlu bir gelişmedir. Ancak bu yeterli değildir, ülkemizde hızla artan tütün kullanımını, gençler arasında giderek artan sigara, nargile ve elektronik sigara salgınının azalması için, ticari nargile sunumunun yasaklanması, tütün endüstrisine teşviklerin kaldırılması gerekmektedir. Ayrıca yasalaşacağına dair daha önce bakan düzeyinde  sözü verilen düz paket uygulamasının da  ivedikle gerçekleştirilmesinin önemi açıktır. Paketler üzerinde uyarı resimlerinin çarpıcı olması ve belli aralıklarla  değiştirilmesi düz paketin etkinliğini arttıracaktır.

Türkiye’de hayata geçirilen tütün kontrol politikaları tütün ürününü tüketen bireyi hedeflemekte, tütün ürünlerinin satışını ve üretimini yapan kesimleri kapsam dışında bırakmaktadır. Oysa konuyla ilgili yapılan bilimsel araştırmalar, tütün ürününün pazarlama ve üretim süreçlerini kısıtlayan önlemlerin gerektiğini göstermektedir.

Sağlıklı bir toplum, sağlıklı bir gelecek dileğiyle.

TTD adına TTD Tütün Kontrolü Çalışma Grubu